Jacek Bartosiak “Przeszłość jest prologiem”


Początek historii?

Fukuyama nie miał racji. Historia się nie skończyła i nic nie wskazuje na to, by miała się skończyć w przewidywalnym horyzoncie myślowym. Wręcz przeciwnie. Przeszłość to jedynie przyszłość, która nie przetrwała próby czasu. Jest wstępem do tego, co się wkrótce wydarzy. Prologiem. Przemiany gospodarze, technologiczne, klimatyczne i społeczne sprawiają, że kandydatów do roli światowego mocarstwa jest dziś więcej niż kiedyś. Do tradycyjnych potęg USA i Rosji dołączyły Chiny, coraz więcej do powiedzenia chcą mieć Indie. Unia Europejska na arenie międzynarodowej stoi na rozdrożu. Ciągle zagrożeniem dla świata są zaś ponadpaństwowe organizacje terrorystyczne. A wszyscy mają apetyt na odegranie ważnej roli w najbliższej przyszłości. Czym może się to skończyć i jaka będzie rola Polski?

Nowy świat a Polska

Jacek Bartosiak w swojej najnowszej publikacji “Przeszłość jest prologiem” podejmuje szereg kluczowych dla współczesnego świata i jego najbliższej przyszłości kwestii geopolitycznych. Książka jest zbiorem jego wystąpień, artykułów i różnych publikacji z ostatnich lat z zakresu stosunków międzynarodowych i geopolityki. Szczególną rolę zajmuje tu analiza napięć między najważniejszymi graczami na światowej arenie. Bartosiak analizuje obecne relacje między Stanami Zjednoczonymi a Rosją, ale także strategię Chin, które coraz mocniej zaznaczają swoją pozycję wśród światowych potęg. Zastanawia się czy Chińczycy są gotowi na poważnie zakwestionować współczesny układ sił w przestrzeni międzynarodowej. Zadaje szereg pytań o przyszłe losy świata, które zależeć będą od stosunków największych mocarstw. To wszystko jednak głównie po to, by przyjrzeć się temu, jakie konsekwencje kluczowe wydarzenia geopolityczne będą miały dla Polski?

Współczesna polska administracja jeszcze mocniej niż wszystkie poprzednie stawia na umacnianie militarnych związków z USA ze wszystkimi tego konsekwencjami. Dziś nie wiadomo jeszcze, jaki wpływ będzie to miało na bezpieczeństwo Polski. Czy nowy porządek, który wyłoni się z trwającej gry strategicznej między Stanami Zjednoczonymi, Rosją i Chinami wpłynie na losy naszego kraju i jego pozycję? Wobec nieprzewidywalnej sytuacji międzynarodowej w najbliższych latach, trzeba bardzo poważnie traktować kwestię własnych i cudzych sojuszy międzynarodowych. Autor w jednym z rozdziałów swojej książki pyta o to, o co od lat zadajemy sobie pytania w naszym kraju: czy w razie konfliktu Polska będzie celem dla Rosji? O ile Yuval Noah Harari w “21 lekcjach na XXI wiek” przekonywał, że prezydent Władimir Putin ma zbyt wiele do stracenia, by wywołać kolejną wojnę, to nadal nikt nie ma pewności, jakie zamiary wobec krajów sąsiednich i całej Europy ma Rosja i czy można wierzyć w szczerość pokojowych deklaracji jej przywódcy, zwłaszcza po ciągle jeszcze świeżo obecnych w pamięci wydarzeniach na Krymie i w Donbasie.

Od wieków w Polsce zastanawiamy się czy nasze położenie geopolityczne jest szansą czy zagrożeniem. A może i jednym, i drugim. Historia dała nam aż nadto dowodów na to, że może ono oznaczać przekleństwo, a niezbyt wiele na to, że możemy z niego skorzystać.

Czas na nowe myślenie

Jacek Bartosiak w najnowszej publikacji przekonuje, że stoimy właśnie w obliczu upadku dotychczasowego ładu światowego i wykuwania nowego porządku. Autor w swojej analizie sięga nie tylko po wiedzę z zakresu politologii i stosunków międzynarodowych, ale proponuje szersze spojrzenie z punktu widzenia geostrategii. Zwraca uwagę czytelnika na to, jak bardzo wydarzenia w odległych częściach świata mogą wpłynąć na naszą rzeczywistość i otoczenie międzynarodowe tu i teraz – w Europie Środkowej końca drugiej dekady XXI wieku. Przekonuje, że wobec przemian zachodzących w otoczeniu międzynarodowym potrzebne są nowe odpowiedzi na fundamentalne pytania, podczas gdy współcześni politycy często tkwią w starych schematach myślenia i nie rozumieją skali nowych wyzwań. Napisana z zacięciem publicystycznym i temperamentem książka skłania do myślenia, niezależnie od tego czy zgadzamy się z prezentowanymi argumentami, czy je kwestionujemy.

Bartosiak zachęca do tego, by patrzeć szerzej i widzieć więcej. Do tego, by porzucić stare schematy myślowe i to wszystko, co o współczesnym świecie i miejscu w nim Polski myśleliśmy do tej pory. Dotyczy to zarówno polityków, liderów opinii i intelektualistów, jak i zwykłych ludzi zatroskanych losami swojego kraju, Europy i świata. Bo utarte schematy nie posuną nas do przodu w rozumieniu rzeczywistości. A jeśli nie zrozumiemy jej dobrze, to bardzo szybko źle się to dla nas skończy. Perspektywa, która wyłania się z książki dziś może się wydawać odległą czasowo, ale autor przekonuje, że zmiana ładu światowego odbywa się już teraz. Tu, na naszych oczach. I lepiej szybko ją zrozumieć, bo “Przeszłość jest prologiem“. A dopiero teraz zacznie się właściwa akcja…

 

Jacek Bartosiak jest doktorem nauk społecznych, zajmującym się m.in. planowaniem strategii pola walki i analizami geostrategicznymi, autorem wydanej w 2016 roku książki “Pacyfik i Eurazja. O wojnie”. Pełni funkcję Dyrektora Programu Gier Wojennych i Symulacji w Fundacji Pułaskiego, a także Senior Fellow w The Potomac Foundation w Waszyngtonie.

Poprzedni Recenzja książki "Odwrócone" Hayley Chewins
Następny Hajmdal Początek Podróży - Space Opera dla każdego?